Lợi nhuận gộp là gì? Hướng dẫn cách tính lợi nhuận gộp chi tiết nhất

Là người mới dấn thân vào con đường kinh doanh, bạn cảm thấy bối rối khi lần đầu tiếp xúc với thuật ngữ lợi nhuận gộp trong các bản báo cáo kinh doanh. Vậy lợi nhuận gộp là gì? Lợi nhuận gộp khác tỷ suất lợi nhuận gộp ở chỗ nào? Và cách tính hai chỉ số quan trọng này ra sao? Tất cả sẽ được giải đáp trong bài viết này. 

Lợi nhuận gộp là gì?

Lợi nhuận gộp hay còn gọi là lãi gộp (Gross Profit) là khoản lợi nhuận thu được sau khi lấy tổng doanh thu bán hàng trừ đi các chi phí mà doanh nghiệp đã bỏ ra. Các chi phí này bao gồm: 

  • Chi phí mua nguyên vật liệu để sản xuất hàng hóa hoặc chi phí nhập hàng hóa về bán. 
  • Chi phí mua máy móc, thiết bị cũng như phí vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa.
  • Chi phí vận chuyển nguyên vật liệu, nhập kho, vận chuyển chế phẩm.
  • Chi phí trả lương cho công nhân viên.
  • Chi phí Marketing.
  • Một số chi phí bị hao hụt trong quá trình sản xuất và cung ứng sản phẩm.

Như vậy, đây chính là các yếu tố cơ bản quyết định đến sự tăng hoặc giảm của lợi nhuận gộp.

Tỷ suất lợi nhuận gộp là gì?

Tỷ suất lợi nhuận gộp hay biên lợi nhuận gộp (Gross Profit Margin) là chỉ số được tính toán để đánh giá sức khỏe tài chính của doanh nghiệp. Hệ số này giúp chủ doanh nghiệp biết được với mỗi đồng doanh thu mang về có thể tạo ra được bao nhiêu đồng thu nhập thực tế cho doanh nghiệp. Nếu lợi nhuận gộp được đo bằng đơn vị tiền tệ thì đơn vị đo tỷ suất lợi nhuận gộp là tỷ lệ phần trăm. Tỷ suất lợi nhuận gộp càng cao, chứng tỏ doanh nghiệp đang ngày càng ăn nên làm ra.

Mặc dù lợi nhuận gộp phản ánh lợi nhuận mà doanh nghiệp thu được trong một giai đoạn phát triển nhất định. Tuy nhiên, chúng ta không thể dùng con số này để đánh giá hiệu quả kinh doanh lâu dài được. Bởi trong một số trường hợp, lợi nhuận gộp tăng lên nhưng tỷ suất lợi nhuận gộp lại giảm xuống. Do đó, một mô hình kinh doanh có lợi nhuận gộp cao chưa chắc là một mô hình kinh doanh hiệu quả.

Cách tính lợi nhuận gộp và tỷ suất lợi nhuận gộp

Cách tính lợi nhuận gộp

Lợi nhuận gộp được tính theo công thức như sau:

Lợi nhuận gộp = Doanh thu thuần – Giá vốn hàng bán

Doanh thu thuần = Tổng doanh thu – Các khoản giảm trừ chi phí

Trong đó:

  • Doanh thu thuần là tổng doanh thu thu về từ việc bán sản phẩm hoặc cung cấp dịch vụ.
  • Giá vốn hàng bán là tổng vốn bỏ ra để sản xuất hàng hóa gồm: nguyên vật liệu, máy sắm máy móc thiết bị, kho hàng, marketing, nhân sự, vận chuyển…
  • Các khoản giảm trừ chi phí bao gồm: các loại thuế, chiết khấu, giảm giá, hàng trả lại...

Ví dụ về cách tính lợi nhuận gộp: 

Anh A có một xưởng sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ với giá bán ra thị trường  là 800.000 đồng/cái. Trong đó:

  • Tổng chi phí mua nguyên vật liệu là 200.000 đồng.
  • Chi phí cho công nhân là 200.000 đồng. 

Suy ra, lợi nhuận gộp của bộ đồ thủ công mỹ nghệ này sẽ là:

800.000 – ( 200.000 + 200.000 ) = 400.000 VNĐ

Như vậy, lợi nhuận gộp của xưởng sản xuất anh A thu về từ một sản phẩm bán ra là 400.000 VNĐ.

Cách tính tỷ suất lợi nhuận gộp

Sau khi tính được lợi nhuận gộp, ta sẽ tính được tỷ suất lợi nhuận gộp theo công thức vô cùng đơn giản sau:

Tỷ suất lợi nhuận gộp (%) = Lợi nhuận gộp / Tổng doanh thu x 100%

Ví dụ về cách tính tỷ suất lợi nhuận gộp: 

Trong năm 2019, xưởng sản xuất của anh A có lợi nhuận gộp là 20 tỷ, tổng doanh thu là 100 tỷ.

Suy ra, tỷ lệ lãi gộp của xưởng sản xuất này trong năm 2020 sẽ là:

20/100 x 100% = 20%. 

Với cách tính tương tự, trong năm 2020 doanh nghiệp của anh A có lợi nhuận gộp là 30 tỷ, doanh thu 200 tỷ. Suy ra tỷ lệ lợi nhuận gộp là:

300 / 200 x 100% = 15%

Như vậy, mặc dù xưởng sản xuất của anh A trong năm 2020 có lợi nhuận gộp cao hơn so với lợi nhuận gộp năm 2019. Nhưng tỷ suất lợi nhuận gộp của năm 2020 lại thấp hơn năm trước đó. Điều này thể hiện doanh nghiệp của anh A trong năm 2020 hoạt động không hiệu quả bằng năm 2019. 

Đây cũng là một ví dụ hay giúp bạn phân biệt được sự khác nhau giữa lợi nhuận gộp và tỷ suất lợi nhuận gộp. Tuy nhiên, hai số liệu này sẽ luôn song hành cùng nhau và cùng nhau phản ánh sức khỏe tài chính của mỗi doanh nghiệp. Vậy, lợi nhuận gộp và tỷ suất lợi nhuận gộp có ý nghĩa như thế nào trong kinh doanh?

Lợi nhuận gộp có ý nghĩa như thế nào trong kinh doanh?

Việc xác định lợi nhuận gộp và tỷ lệ lợi nhuận gộp có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá sự phát triển của doanh nghiệp ở nhiều khía cạnh. Cụ thể như sau:

Phản ánh hiệu quả của hoạt động kinh doanh

Lợi nhuận gộp giúp chủ doanh nghiệp và các nhà đầu tư đánh giá được một doanh nghiệp đang làm ăn lỗ hay lãi. Nếu tỷ suất lãi gộp thấp hơn kỳ vọng, doanh nghiệp cần tìm ra vấn đề gây lỗ và tìm ra hướng giải quyết kịp thời. Phương án đề ra lúc này có thể là cắt giảm những chi phí không cần thiết; phân bổ lại nguồn vốn, đề ra các chiến lược cạnh tranh mới… 

Ngược lại, tỷ suất lợi nhuận gộp của doanh nghiệp càng cao thì càng chứng tỏ công ty đó làm ăn với mức lãi suất tốt, đồng thời có khả năng kiểm soát nguồn chi phí bỏ ra hiệu quả.

Đánh giá triển vọng trong lĩnh vực kinh doanh

Lợi nhuận gộp cũng phần nào phản ánh nhu cầu thị trường đối với sản phẩm, dịch vụ của bạn. Lãi gộp tăng chứng tỏ nhu cầu của thị trường về sản phẩm, dịch vụ đó đang tăng cao và ngược lại. Từ các số liệu này, doanh nghiệp sẽ có cơ sở để đưa ra các kế hoạch cụ thể trong việc định hướng phát triển mới sao cho phù hợp với nhu cầu của thị trường.

Đánh giá mức độ cạnh tranh với các đối thủ

So sánh lợi nhuận gộp thấp với đối thủ cạnh tranh trong cùng lĩnh vực kinh doanh, nếu chỉ số này thấp hơn đối thủ thì có nghĩa sức cạnh tranh về tài chính của bạn đang khá yếu. Lợi nhuận gộp chính là thước đo đánh giá vị trí và tiềm lực kinh tế của doanh nghiệp trên thị trường.

Hy vọng bài viết đã mang đến nguồn thông tin hữu ích và dễ hiểu về lợi nhuận gộp là gì? Tỷ suất lợi nhuận gộp là gì? Và cách tính hai chỉ số quan trọng này. Nếu còn bất kỳ thắc mắc liên quan, vui lòng liên hệ tổng đài 0855.785.666 để được giải đáp miễn phí